Sjaal leest door: Canetti

img_0114Even wat anders. Laten we het over boeken hebben.
Dikke boeken met name.
De Gebroeders Karamazov van Dostojevski is een van de weinige kloeke boeken die ik heb uitgelezen. Ik was begin twintig. We waren op Terschelling of Ameland. En ik zag het boek, een aantrekkelijk geprijsde pocketuitgave, in een draaibaar rek en ik heb het gekocht. Ik nam het mee naar bed en las door totdat ik het uit had. Dat kon toen nog. Ik werd niet gehinderd door mail, Facebook, Whatsapp of andere digitale stoorzenders.
Ik heb sinds het uitlezen van dit boek de neiging dikke boeken aan te schaffen. Vuistdikke drukwerken. Hoe meer tekst hoe beter. Behalve De Gebroeders en Anna Karenina heb ik er weinig van uitgelezen. Van sommigen heb ik slechts de eerste pagina’s gelezen. Verzameld werk. Daar ben ik ook tuk op. Kafka, Bomans, Reve, Elsschot, Vestdijk, Couperus. Het liefst in dundruk. En vanaf het moment dat ik de kringloopzaak heb ontdekt is het aantal aankopen exponentieel toegenomen. En dan is er nog het Waterlooplein, waar ik vanwege mijn weifelachtigheid de complete briefwisseling (in dundruk) tussen Du Perron en Ter Braak, het voorlopig verzameld werk van Hofland en een twintigtal jaargangen van prominente jazztijdschriften aan mijn neus voorbij heb zien gaan.
Maar ondanks genoemde tegenslagen is mijn boekenkast nog steeds goed gevuld met ongelezen werk waar ik de aankomende honderd jaar zoet mee zal zijn.
Om te voorkomen dat de meeste letters ongelezen blijven heb ik besloten om een opruiming te houden. Ik pak wekelijks een boek uit de kast en beoordeel of ik er wat aan heb of niet. En ik pak er een willekeurig hoofdstuk uit. Wat me niet bevalt komt in mijn boekwinkeltje terecht, genaamd
“Sjaal in boeken”.

Het eerste werk dat ik hier wens te presenteren is, hoe toepasselijk, Het Martyrium, ook bekend als Die Blendung, van Elias Canetti, in een vertaling van Jacques Hamelink.

Een pocketuitgave. Ambo, uit Baarn. 1985. Een vanwege de donkere kleur amper nog oranje te noemen, met de naam van de uitgever in nog donkerder oranje, gedrukte kaft met de titel in gebroken wit aan de bovenzijde.
Het boek is geschreven in het begin van de jaren dertig en verscheen in 1935 en gaat over een bibliofiel, genaamd Kien.

Om Kien te leren kennen citeer ik u uit het eerste hoofdstuk (zowel in de ik als de hij-vorm): “Hij ging uit wandelen om de lucht van vreemde boeken op te snuiven, ze prikkelden hem tot verzet, ze stimuleerden hem. In de bibliotheek ging alles van een leien dakje.” “Zich te verliezen in gepraat is het grootste gevaar dat een geleerde bedreigt.” “Persoonlijk ging hij met niemand om. Uitnodigingen sloeg hij af. Waar ook maar een leerstoel voor oosterse filologie vacant raakte, bood men hem die allereerst aan hem aan. Hij weigerde met minachtende beleefdheid.”, “Hij kon zich niet herinneren dat zijn geheugen ooit gefaald had.”, “In de Mutstrasse kwam ik iemand tegen die mij vroeg waar hij de Mutstrasse kon vinden. Om hem niet in verlegenheid te brengen, zweeg ik.” , “Kien zwoer bij zichzelf dat hij, zo gauw blindheid hem bedreigde, een eind aan zijn leven zou maken.”, “In zijn bibliotheek zou zelfs een olifant niet bij machte geweest zijn om lawaai uit de vloer te stampen. Daarom hechtte hij grote waarde aan zijn tapijten.”
En deze Kien staat garant voor monologen, dialogen, gestileerde teksten, ondergebracht in (door mij ongelezen) hoofdstukken genaamd “De dood”, “Judas en zijn Heiland”, “De zevende hemel”, “De vervulling”, De goede vader” en “De rode haan”. Wat wil een geoefende lezer nog meer?
“Hij teert op de kleine triomfen van het ogenblik. Dat is nou de beroemde man, die door de wereld zo bewonderd wordt.” (Uit: Een krankzinnigengesticht).
Moet ik dit meesterwerk van de hand doen? Nee. Ik zal er enkele avonden voor uit moeten trekken, maar ik ga er mee aan de slag. Dat beloof ik u.

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized and tagged , , , , , . Bookmark the permalink.

3 Responses to Sjaal leest door: Canetti

  1. Blewbird says:

    Een van de echt groten van de 20-ste eeuw.

  2. Robin Arends says:

    Mee eens Blewbird, ik ben er zojuist achter gekomen.

  3. Filip says:

    Op die manier zal er van die opruiming van ongelezen boeken niet veel in huis komen me dunkt.
    Komt er ook een boekbespreking van ” het Martyrium ” ?
    Dat lijkt wel gepast na deze intrigerende voorzet .

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s