Broodje Floryn aan de warme gracht

2015/01/img_0645.jpgHaarlem verliest langzaamaan alle excentriekelingen aan een beter leven. Opa Paas, Gijsje van Atrecht, de Dikke Broer, het Touwenmeisje, Het wijf met het rieten Mandje, Gerrit met de Rokken, Makke Willem, de knorrige uitbater van Floryn en nu afgelopen week weer de Boekenboer van de Botermarkt. Hij verkocht ze allemaal voor 2 euro, of 3 voor 5. Van een authentieke, onbetaalbare, 19e eeuwse- Shakespeare-uitgave met Victoriaanse schetsen totaan het onbevangen pocketwerk van Havank en Baantjer, dat je elders koopt voor 5 voor een euro. Toen de kringloop aan de Zijlstraat nog door Jaap de Roeger werd bestierd hoorde ik hem regelmatig met opa Bromsnor (onze straatgenoot van nummer 86) langs de boekenafdeling gaan. Ze bespraken de juweeltjes uit de wereldliteratuur alsof het warme worsten waren die je elders voor minder kunt kauwen. Ze spraken over Tolstoi, Flaubert, Schiller en Trollope alsof het pooiers waren. Want handel is handel.

De Boekenboer. Hij ligt nu hoogstwaarschijnlijk in de koude aarde nabij de ouwe van Floryn en zijn ontbonden vrouw.
Het is zaterdagmiddag. De kust is weer vorstvrij en Misja en ik gaan schoorvoetend de stad in. We bezoeken de kringloop. Misja gaat richting kledingrekken en ik begeef me naar de boekenafdeling. Als ik voor de kast met vooroorlogse literatuur sta, loopt een lastig mens met een kind inclusief trekkar achter me langs . Ze heeft me blijkbaar niet door. Ze duwt me met tas en al de boekenkast in. Het kind heeft het wel door en kijkt achterom. Als ze mijn kwaadaardige grimas ziet laat ze van schrik haar trekkar, waar nog een prijsstickertje op geplakt zit, staan in het smalle boekenpad en rent hard haar grootmoeder achterna. De trekkar blijft op deze onhandige plek staan. Ik zie bij de hoofdletter N wat werk van Albert Camus staan. Een dagboek en een postuum werk. Ik sta ter hoogte van de kar met mijn rugzak op mijn rug (een obstakel van jewelste). Een heer op leeftijd ziet mij en de kar staan en besluit een ander gangpad te nemen. Een andere heer op leeftijd kiest de moeilijke weg. Mijn geërgerde blik doet hem niet van gedachten veranderen. Ik doe moeizaam een stapje opzij en de heer wurmt zich naar de literatuurletter K. Even later verschijnt er een vrouw op leeftijd die hetzelfde kunstje vertoont. Moegestreden werp ik de trekkar het gangpad uit alvorens ik met mijn Camusbundels naar de CD’s stap. Ik stuit op Heifetz. Ook leuk. Even later zoek ik de DVD-bak door. Ik pak er enkele exemplaren uit. Twee kringloopmedewerkers praten achter mij. “Ja’ en dan heb je alles netje op volgorde gelegd. En dan gooit zo’n klant de hele boel weer door mekaar.” “Hoe weet je dat dan?” “Nou, het staat dan gewoon niet meer op volgorde. En dan ben ik daar uren mee bezig. Terwijl zo’n klant dat misschien in een paar minuten voor elkaar heb geronseld.””Wat bezielt zo’n klant dan wel niet?””Ik weet het niet, ik heb hem nooit betrapt, maar het kost me een hoop werk om het allemaal weer op orde te krijgen.””Ik begrijp het. Ik pak hem wel als ik hem zie.” Als Jut en Jul zijn vertrokken zet ik de DVD’s (wat heeft een mens aan DVD’s in dit streaming-tijdperk?) terug. Het Huis Anoebis bij de Muziekvideo’s, Kruimeltje bij de Sport en de Filmhuisfilm achter de Komische Horror. Dat zal ze leren.

Ik speel ‘My Funny Valentine’ op een aftandse piano. Een Alzheimer uit 1890. Bob Dylan, Muddy Waters en Jimi Hendrix wisselen elkaar af op de draaitafel. Er zijn maar weinig mensen die mij zien of horen. Een weldaad aan isolatie. Mijn piano thuis geeft een heel vervelende nagalm ten gehore. Ik ben blij dat ik even op een ander instrument mag spelen.

Gisteravond hoorden we in een door spaanplaat gecreeerde spelonk van het centraal station te Amsterdam op een verdwaalde vleugel een grijzaard Boogie & Blues spelen. Toen hij zijn improvisatie had afgerond stond er een jeudig, doch droevig, geklede zestiger, een vrouw met een verwachtingsvolle blik, klaar om hem af te wisselen. Toen ze inzette met de Rondo a la Turque kozen we het hazenpad. Het wijf plaatste haar genoegen aan het spelen van doorgedraaide wijsjes op een goedgestemde vleugel boven de muziekvoorkeur van haar halgenoten. We liepen met rasse schreden de trap op naar perron twee en namen plaats in de gereedstaande wagon van de voorwarmde trein naar Dordrecht (die tussentijds ook in Haarlem stopt).

2015/01/img_0646.jpg
Zaterdagavond half zes. Pizzabakkers. Het schemert buiten. Fijn. Het blijft langer licht.
We zitten aan een tweepersoonstafel die vanaf 19:00 uur is gereserveerd. Misja leest een tijdschrift en ik zit achter mijn ipad. Ik blog. Door de zaak klinkt ‘Blue bossa’, uitvoering Joe Henderson (Page One). Ik sluit mijn ogen en ik denk aan de kelder van het North Sea Jazz complex in het congrescentrum te Den Haag, ergens halverwege de jaren negentig, en aanschouw het figuur van de bebaarde, bebrilde, grijze tenorsaxofonist. Hij trekt het al jaren niet meer. Maar hij leeft nog. Hij moet, want hij is nog geen zestig. Hij blaast zachtjes weg. Van zijn statement uit de jaren ’60 is niets meer over. Aan zijn zij zie ik de al even uitgeblazen en vermoeid ogende Freddie Hubbard op de trompet.
Nog even en zij zullen in de jazzhemel zijn. Ik eet als een boer mijn pizza Margerita met Gorgonzola op. Er komen jonge mensen met nog jongere kinderen binnen om onze kindervrije zateragavond te verstoren. Ze janken ons tegemoet. Aan de valse lach van een van hen zie ik dat de duivel ons in het vizier heeft. “Kom, we gaan”, zeg ik en ik neem mijn rugzak op. Misja volgt. Het bonnetje ligt al klaar op de balie. De onvermijdelijke vraag “heeft het gesmaakt?” blijft gelukkig achterwege. Het kindergejank verstomt. Ik pin drie tientjes. We gaan. Op straat is het aanzienlijk minder fris dan vanochtend.
We lopen door de brede, lege, straat naar de bushalte. De stad is donker en verlaten. In de verte prijkt het uit de jaren dertig daterende hoge winkelcomplex van de V & D. De bus arriveert eerder dan wij aan de bushalte. Misja, die sneller loopt, stapt de bus in , en verzoekt de chauffeur de deur geopend te houden, zodat ik even later hijgend kan binnenstappen. “De volgende keer laat ik je staan ouwe. En dan gooi ik je vriendin eruit. Zomaar een bus laten staan en vertraging op laten lopen…dat kan niet!” blaast de stuurse chauffeur voordat hij met hoge snelheid zijn rit hervat en ons op de grond doet belanden. Ik weet dat het een soortgelijke chauffeur was die uit smetvrees Kerwin Duinmeijer aan zijn lot heeft overgelaten en ik besluit me stil te houden. Een kwartier later lopen we de bus uit. We zeggen gedag. En nogmaals gedag. En nogmaals….en als de bus uit het zicht is schelden we de chauffeur uit. Want het is en bijft een lul.

We lopen het schoolplein over. Ik zie een moeder, die er een jaar of vijf terug nog wel lekker uit zag, terneergeslagen, met asgrijs haar en een verwarde blik op zoek naar een brokje aandacht. Ik groet haar. Ze kijkt onverdroten achterom. Ze likt haar uitgedroogde lippen af en trekt haar uitgemergelde vingers door haar onontgonnen haar. Misja vangt haar gebroken blik. Ze kijkt snel naar mij terug. “Wie was dat?” zegt ze verschrikt en ze trekt haar hand uit de mijne. “Een moeder van school.” zeg ik zo onbevangen mogelijk. Er trekt een onaangename rilling over mijn rug. “Lekker schorem ga je mee om dan.” zegt Misja en ze trekt haar bontje iets hoger in haar nek. Ik rol met mijn ogen en Misja weet dat het goed zit. Haarlem verliest langzaamaan alle excentriekelingen aan een beter leven.

Advertisements
This entry was posted in Uncategorized and tagged , , , , , , . Bookmark the permalink.

2 Responses to Broodje Floryn aan de warme gracht

  1. fredvanderwal says:

    goed verhaal.

  2. fijn, lezen over Haarlem… al mijn vaders boeken komen van de kringloop in de Zijlstraat (ea ramsj) en van de Botermarkt – er hangt ook nog een foto van hem in zijn stamkroeg op de hoek van de Zijlstraat, met boek in de hand op de Botermarkt
    mijn moeder is nu langzaam bezig mijn vader’s “boekenkamer” leeg te ruimen, boeken gaan weer retour naar de kringloop (na controle door zoon en dochter natuurlijk, sommige stukken “erfenis” moeten blijven)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s