Sjaal op sterk water: eer … (zucht)

fotonaast rijkdom wordt onze geest voor een belangrijk deel in beslag genomen door eer (of beter: de zucht naar eer).

eer of eerzucht: eer·zucht (de ~)
1 zucht, dorst naar eer of roem => ambitie =>1 streven om carrière te maken => aspiratie) (vdhn)

De zucht naar eer wordt in het algemeen sterk veroordeeld. Eerzucht is niet netjes, is ongepast, het staat een vriendschappelijke relatie in de weg want het knaagt aan ons gevoel van gelijkwaardigheid (en wie heeft er nu behoefte aan een ongelijkwaardige vriendschap?). Wie in onze calvinistische natie op jacht is naar eer, (en zich wil onderscheiden ten koste van een ander) is niet goed wijs/ heeft het te hoog in de bol/ staat niet met beide benen op de grond…vult u verder maar in. Het merkwaardige is dat gelijktijdig vrijwel niemand vrij is van eerzucht, maar deze wordt verstandig genoeg verborgen onder een flinke laag bescheidenheid…

"Bescheidenheid is vaak eerzucht die haar tijd afwacht."
Cees Buddingh

En zo kennen we er nog wel een paar. Het aantal citaten over eerzucht is niet van de lucht:
Citaten.net.

Hiëronymus van Alphen (1746-1803) schreef er zelfs een gedichtje over:

De goede eerzucht Eene klagt van Daantje

Ach mij! ik ben verdrietig,
Ik heb den prijs verloren,
Dien vader lief beloofd had,
Aan hem, die ‘t beste leerde.
Dat boek met mooie prentjes,
Met groene zijde lintjes,
Waar naar ik zo verlangde,
Heeft Jantje nu gekregen;
Om dat hij ‘t best kons schrijven,
En ‘t vlugst was in het lezen.
Ja op de kaarten kon hij
De landen en rivieren,
De zeeën en de steden,
het gauwst van allen vinden. (gedeelte uit het gedicht: De goede (!) eerzucht ).
Wat zegt Spinoza er zelf over? In de Ethica staat:

"Definitie XLIV. Eerzucht is onmatige Begeerte naar roem.

Toelichting: Eerzucht is een Begeerte, door welke (…) alle aandoeningen worden aangewakkerd en versterkt en daarom is deze aandoening bijna niet te overwinnen. Want zoolang als de mensch door welke begeerte ook bevangen is, is hij noodzakelijk tevens bevangen door deze. "De allerbesten" zeide Cicero15, "worden in hooge mate door Eerzucht geleid. Zelfs wijsgeeren, die schrijven over de verachtelijkheid van den roem, zetten hun naam op hun boeken, enz."

Wie vrij is van eerzucht werpe de eerste steen. Eerzucht maakt ons zwak en onzuiver. Politici worden onevenredig blootgesteld aan eerzucht en bezwijken niet zelden voor de verleidingen die deze met zich meebrengt. Een partij als de Christen Unie is na een verdubbeling van het aantal zetels een serieuze regeringskandidaat. Een partij met principes die niet gedeeld worden door het gros van het Nederlandse electoraat. Een partij die evengoed geen "nee" heeft gezegd toen informateur Wijffels lijsttrekker Rouvoet uitnodigde voor een informatie-overleg in het Friese Beetsterzwaag . Wat nu?

"Dat er ook afdelingshoofden zijn die minder zwaar tillen aan de medisch-ethische onderwerpen van de ChristenUnie, blijkt eveneens uit het onderzoek dat het Radio-1-programma De Ochtenden liet uitvoeren. Zo komt naar voren dat van de 25 afdelingshoofden er tien akkoord gaan met regeringsdeelname, ook als er niets verandert op punten als abortus, euthanasie, bordeelwetgeving, winkelsluitingstijd en het homohuwelijk.
Overheidsinformatie (SdU) 

Uiteraard blijven er nog vijftien afdelingshoofden over die het anders zien. Maar het feit dat een aanzienlijke minderheid van de afdelingshoofden openlijk toegeeft de  "kroonjuwelen" van de Christen Unie te willen inleveren voor regeringsdeelname is toch opmerkelijk. Bovendien is uit onderzoek gebleken dat maar liefst 97 procent van de leden van de ChristenUnie "vóór voortzetting van de gesprekken is".
(bron: NOS, 10 jan)

Wat leveren we in dankzij onze eerzucht en wat krijgen we ervoor terug?
(wordt vervolgd)

Sjaal draait: Everything (Casey Dienel)

Advertisements
This entry was posted in oud-vkblog-2007-01. Bookmark the permalink.

6 Responses to Sjaal op sterk water: eer … (zucht)

  1. Phelan says:

    Zeer lezenswaardig, Sjaal! Ik ben blij de bescheidenheid voorbij te zijn…
    Eerzucht is een krachtige kwaliteit van de mens met de natuurlijk zijn bijbehorende eigenschap van irritant voor anderen en zo.
    Maar alles beter dan ingeslapen!
    Aanbevolen!!

  2. Flaxorca says:

    Eerzucht kan ook een sterke motivator zijn. Zonder eerzucht geen vooruitgang? Wetenschappers worden over het algemeen niet rijk van onderzoek, maar er valt wel eer aan te behalen.

  3. Oliphant says:

    Benieuwd naar het vervolg. Een heel interessante bijdrage, waarin je heel verschillende aspecten en facetten van de begeerte naar roem die eerzucht heet, tot een organisch geheel weet te maken. Vandaar mijn nieuwsgierigheid naar het antwoord op je vraag. Een echte aanbeveling, na al dat geëmoblog, ahum. Dat gedichtje van H.v. A. heeft ook wel emo-waarde. Dat was nog eens opvoeden: met gedichtjes. Jantje zag eens pruimen hangen…Reactie is geredigeerd

  4. pdestappert says:

    Hebben eigenschappen betekenis in het gedrag van mensen als ze niet gerelateerd zijn aan andere waarden, deugden en normen. Zo ziet eerzucht er al heel anders uit als iemand eerlijk is. Eigenschappen hebben m.i. in een geisoleerde positie, los van de drager, geen betekenis, want dan zijn ze naar de omschrijving niet herkenbaar. Eigenschappen krijgen m.i. eveneens betekenis in hun onderlinge relaties.Zijn wereldberoemde mensen eerzuchtig?Of maakten wij ze beroemd omdat ze bijvoorbeeld zo mooi waren?

  5. app&betulanordica says:
  6. sjaal says:

    @ Oliphant, Phelan, Flaxorca en P. Meer over eer(zucht) treft u in de inmiddels gepubliceerde nieuwe bijdrage, onder andere over het nut van eerzucht…
    Groet, Sjaal.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s