Het oog van de Grote Tovenaar

foto"ik stel het trotse moslimvolk overal ter wereld ervan op de hoogte dat ter dood zijn veroordeeld de schrijver van het boek de duivelsverzen, dat tegen de islam, de profeet en de koran is, alsmede iedereen die bij de publicatie betrokken was en de inhoud kende."

Met de vliegtuigval van aartsengel Djibriel en satan Saladin Chamcha -en al dat wat daarna volgt- schreef Salman Rushdie zich naar zijn doodstraf, die later officieel werd uitgesproken door de ayatollah Khomeini. Een doodstraf die tot zijn dood van kracht blijft (aldus een persbericht van het Iraanse bureau IRNA 16 februari jl). De bestseller is een geloofsdocument van een slordige 494 pagina’s. Het is prachtig om te zien hoe de Indiase auteur speelt met fantasieën en deze afwisselt met de keiharde realiteit van een fictieve vliegtuigkaping. 
Zo leidt een ruk aan het koord van de bommenjas die de vrouwelijke kaper op haar naakte lichaam draagt tot de wedergeboorte van de twee hoofdpersonen.  Je moet er maar op komen. Een reïncarnatie zonder dood…of toch?

Rushdie beschrijft de geloofsworsteling…een waarin godallah kan worden vervangen door de Alziende, de Aldoende, de Schepper de Grote Tovenaar. ‘Twijfel.
Dat is menselijk, maar hoe zit het met de engelen? Kenden zij wel eens twijfel, zo halverwege tussen Allahgod en homo sapiens? O ja: op een dag wilden ze toch wel eens weten hoe dat met Gods wil zat en  verstopten zich mopperend achter de Troon, en durfden verboden kwesties aan de orde te stellen: antikwesties. Is het zo dat. Valt daar niet over te praten. Vrijheid, de bekende antikweeste. Hij herstelde uiteraard de rust, gebruikte werkgeverstrucjes á la god. Streelde hun ijdelheid: jullie zullen het instrument zijn van mijn wil op aarde, van de verlossingsdoemenis van de mens, het gewone gedoe enzovoort. En hocus pocus pas, einde van het protest, aureolen op en weer aan het werk. Engelen zijn eenvoudig tot bedaren te brengen; maak een instrument van ze en ze zijn meteen goed gestemd. Mensen zijn een hardere noot om te kraken, kunnen aan alles twijfelen, zelfs aan wat ze met hun eigen ogen zien.’ (Rushdie, S, De Duivelsverzen, (Ned. vertaling), Utrecht/ Antwerpen, 1989, p.90)

Een boek over twijfel. 
Ik vraag me af waar de ayatollah de meeste moeite mee had. Met de twijfel die het boek zou zaaien in de Iraanse islamitische geloofsgenootschap of met  de verwijzingen naar de menselijke kant van de Profeet. Het eerste kan vervelende gevolgen hebben voor hen die religie graag zien als een verzameling van dogma’s en voor hen die de onvoorwaardelijke toewijding aan deze religie zien als de belangrijkste pilaar van de Islamitische Republiek. Door de menselijke kant van de Profeet te ontkennen maakt men hem onaantastbaar en onherkenbaar.
De mens twijfelt en leert en twijfelt. Deze twijfel past bij de mens. Ook bij de mens die gelooft. Rushdies werk is een eerbetoon aan deze twijfelaar. De gelovigen die hem daarvoor veroordelen maken hun geloof tot een baken van onverdraagzaamheid.

Advertisements
This entry was posted in oud-vkblog-2006-04. Bookmark the permalink.

6 Responses to Het oog van de Grote Tovenaar

  1. Solvejg says:

    Ik vrees dat elke gevestigde religie bang is voor verlies van mensen die twijfelen en hun eigen weg gaan. Dat is een verlies van macht. De ene religieuze leider kan er beter mee overweg dan de andere. Sjaal: ik heb het nog niet gelezen, maar deze bijdrage leidt daar vast en zeker toe. Ik vind Rushdie prachtig schrijven. Heb je ‘Haroen or the sea of stories’ al eens gelezen. Dat is een kinderboek voor volwassenen!
    Groet.

  2. Rob says:

    De ayatollah heeft zich ongetwijfeld ook gestoord aan de stukken waar hij zelf in voorkomt. Dit is een van mijn favoriete boeken.

  3. Partout says:

    De boeken van Rushdie zijn stuk voor stuk meesterlijke schetsen van mensen op de rand van de zo vaak botsende culturen van oost en west, daar kan het verwaten zojuist ter aarde bestelde en vaak racistische schrijvertje Gerard Reve post mortem nog een puntje aan zuigen..

  4. ali cirillioglu says:

    Ja, Sjaalman, ik lees niet veel maar Salman’s duivelverzen heb ik gelezen.
    Ik vraag mij ook nog steeds af?
    Waaroom? Waarom dit boek? Terwijl er veel ergere anti-islam, sceptische boeken waren en zijn, door de eeuwen heen… Wat Salman vertelt is niet eens nieuw, oud, zeer oud zelfs… Veel feiten van het geloof klopt zo en zo niet, bijvoorbeeld dat Gabriel tussenpersoon zou zijn tussen God en Mohammed, wat de "khomeni" ook meent te geloven!
    Islam heeft wetenschappelijke mensen nodig, want weet u, dat hebben ze niet! Een erge gemis in de Islam…
    Waarom: = ik gok op het volgende khomeni + salman = REKLAME, volgens mij heeft Khomenie die 5 miljoen allang in zak gestoken! (want wie is een grotere vijand van de islam dan zij die de islam met het zwart bedekken…?)
    Gegroet en Selam…

  5. Rob says:

    Goede reactie Ali! Ik vraag me af waarom zo’n groot en machtig geloof bang moet zijn van kritiek. De katholieke kerk krijgt al jaren heel veel ellende ovcer zich heen en bestaat nog altijd.

  6. Foppe says:

    Bruno werd verbrand, in Florence, omdat hij het kerkelijke wereldbeeld afwees.
    Calvijn liet Sevesus verbranden, met groen hout, omdat die de poppekast rond de heilige drie eenheid aan de kaak stelde.
    Sevesus was een groot geleerde, hij ontdekte de bloedsomloop, Calvijn interesseerde dat niet.
    Norman Finkelstein ziet Irving als de grootste tweede wereld oorlog geleerde, hij zit in een Oostenrijkse gevangenis, voorlopig voor drie jaar.
    De aanklager gaat in beroep.
    Westerse staatsterreur tegen Moslems, vooral in het Midden Oosten, noodzaakt ons de verklaring voor Moslem verzet tegen ons te vinden in hun geloof.
    Is het niet beter eerst de hand in eigen boezem te steken ?

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s