humanistisch betoog

fotoin dat prachtige bos onder nijmegen heb ik me teruggetrokken om mijn visie op het humanisme bij te stellen en aan te scherpen. wat weet ik er nu eigenlijk van en hoever sta ik er van af? wat motiveert mij om mezelf humanist te noemen, wat betekent humanisme voor de rest van nederland en waarom vertelt piet hein donner ons dat onze maatschappij zonder geloof ten dode is opgeschreven? een betoog – of beter een discussie met mezelf. 

Het startpunt werd gevormd door enkele openbare onthoofdingen uit naam van een geloof of ideologie in de herfst van 2004. Wat motiveerde deze vrijwillige beulen? Wat gaf hun het idee dat zij op dat moment een daad moesten stellen? Hoever kun je jezelf of een ander krijgen? Wat geeft mensen de zekerheid dat ze het goede doen en hoe wordt dit goede dan gedefinieerd? De schijnzekerheid die eenieder voor zichzelf opwerpt is noodzakelijk om te overleven, wordt gezegd. Maar is dat inderdaad zo? Wat is er buiten u en mij om en is dat van zo’n belang dat al het andere daaraan ondergeschikt raakt? Ik was in Malden 1e kerstdag en woonde daar een katholieke kerkdienst bij. Meneer pastoor stelde dat ons leven grotendeels uit vragen bestaat. Een geloof geeft een antwoord, maar er is geen zekerheid over de juistheid hiervan. Dat maakt een godsdienst tot een geloof. Ik vond het treffend verwoord. Anno 2005 staat inderdaad niets meer onomstotelijk vast. Eigenlijk heeft niets ooit onomstotelijk vastgelegen….maar zelden waren daar mensen van overtuigd. Men is millennialang verstard, geketend, vastgeankerd, of beter: gezekerd. De zekerheid, het doel of de mogelijkheid lag altijd buiten de mensen zelf, althans zo stelden de toonaangevende religies. Door boven en na dit leven een vooruitzicht, een vergezicht te plaatsen werd de mens een onderdeel en stond niet meer op zichzelf. De mens als knecht. 

Een leven lang. 

Alsof – en hier herhaal ik mezelf- men geboren wordt met de vrees voor een dodelijke ziekte waarvan de diagnose in dit leven niet gesteld kan worden. De verlammende angst voor het hiernamaals, de verstarrende angst voor de boetedoening als gevolg van een zonde die nooit is begaan. De mens is de beul van zichzelf.

In onze moderne tijd selecteert men zijn of haar eigen geloof. Men shopt, vergelijkt, w(r)ikt en weegt totdat het juiste potje zingeving op tafel staat. Een levensbeschouwelijk maal. Een zorgvuldig gebrouwen identiteit, met een saus van onsterfelijkheid. Want…wat is al dit werk waard als het na de laatste ademtocht voorgoed voorbij is? We leven onszelf voorbij en maken keuzes waar we t.a.t. achter kunnen blijven staan. We leven ondanks onszelf. Met humanisme heeft dit alles mijns inziens niets te maken. Humanisme is niet te omschrijven. Het is niet af, het komt ook nooit af, geen humanist is het ooit met de andere eens. En dat kan ook niet anders, aangezien elk subject enkel zijn of haar eigen subjectieve waarheden kent. Laten we elkaar dan ook niet wijs maken dat we het met elkaar eens zijn.

Advertisements
This entry was posted in oud-vkblog-2005-12. Bookmark the permalink.

5 Responses to humanistisch betoog

  1. zwollywood says:

    Verwacht niet dat humanisten nu opstaan of een poging doen zichzelf te verklaren.
    Als humanisme al een religie is (isme = "leer"), dan is het toch vooral de leer van het onderweg zijn en niet zozeer de leer van het vinden van het "doel" (van de weg).

  2. Sjaalman says:

    Waarde Zwollywood,
    en zo is het. Wie wenst zich een humanist te noemen? We zijn toch in eerste instantie mens?

  3. Annelies says:

    Wees humaan, in godesnaam !

  4. Sjaalman says:

    En geef elkaar warmte, met name nu, Annelies.

  5. blogwatcher says:

    Mooi betoog en helder verwoord. Is niet eenvoudig met dit onderwerp.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s